Popülizmde Deniz Bitti

Son elli senedir , Türkiye  sürekli bir ekonomik istikrar sorunu içindedir. Ancak  hiçbir dönemde bu günkü kadar popülizm olmadı. Ekonomide tek hedef seçimler oldu tüm kararlar , politikalar ve kamu harcamaları tek hedefe , seçim hedefine odaklandı.

Söz gelimi 2019 Bütçesinde yatırımların payı yüzde 6.7 ‘dir. Buna karşılık hiçbir katma değer yaratmayan , SGK açıklarını kapamak ve seçim popülizmi için dağıtılacak olanları  gösteren cari transferlerin payı yüzde 40.8’dir.

                                   2019  BÜTÇESİ    
GİDERLER MİLYON TL YÜZDE
TOPLAM 1.112.4 100,0
PERSONEL 283.1 25,5
SGK PRİMİ 49.9 4,5
MAL VE HİZMET ALIMI 70.1 6,3
FAİZ 147.7 13,3
CARİ TRANSFER 453.6 40,8
SERMAYE VE SERMAYE TRANSFERİ 68.3 6,1
BORÇ VERME 22.9 2,1
YEDEK ÖDENEK 7.8 0,7

2018 bütçesi de  bu bütçeden farklı değildi.

Bütçe Hükümetin elindeki en önemli araçtır. Bu bütçelere bakarsak ,kaynakların nasıl yanlış kullanılmış olduğunu , denizin bittiğini çok rahat görebiliriz.

Dün açıklanan 2018 üçüncü çeyrek büyüme oranı da bu popülizmin bir sonucudur.

  • GSYH da büyüme oranı 2017 yılının üçüncü çeyreğine göre yüzde 1.6 oranında oldu.
  • Sanayi sektörü yüzde 0.3 büyüdü ;
  • İnşaat sektöründe büyüme eksi 5.3 oldu (Yüzde 5.3 oranında daraldı. );
  • Yatırımlarda büyüme oranı eksi 3 oldu. (Aşağıdaki tablo )
  • Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH ise bir önceki , ikinci çeyreğe göre  yüzde 1.1 oranında azaldı.
  • Üçüncü çeyrekte , ihracatta büyüme yüzde 13.6 oldu. İthalat ise eksi 16.7 oranında daraldı. Büyümeyi dış talep pozitif etkiledi.
  • 2018 yılının ilk 9 ayında büyüme yüzde 4,5 düzeyinde gerçekleşti.
  • 2018 GSYH , 750 milyar dolar dolayında olacak. Fert başına gelir 10.000 doların altında kalacak.
  • Bu sene dördüncü çeyrekte Büyüme oranı eksi değerde olacak , ekonomi yüze 3 ve üstünde daralacaktır.
HARCAMALARIN YÖNTEMİYLE GSYH BÜYÜME (YÜZDE)  
  2017 2018
TOPLAM NİHAİ TÜKETİM HARCAMALARI 10,3 1,1
DEVLETİN NİHAİ TÜKETİMİ 7,6 7,5
YATIRIMLAR 12,8 -3,6
İHRACAT 17,7 13,6
İTHALAT 15,0 -16,7

Siyasi iktidar inşaat sektörünü de popülist amaçlı kullandı. İnşaat sektörünün kısa zamanda ekonomiyi canlandırma etkisini kullandı. Bu sektör doyma noktasına geldi. Reel gelirler de düşünce , sektörde eksi büyüme yaşandı.

Yatırımlarda ve İthalatta gerileme , önümüzdeki yıllarda üretimin daralacağını ve işsizliğin artacağını gösteriyor.

Öte yandan ithalattaki daralmanın bir kısmı , kur artışından dolayı pahalı gelen tüketim mallarına olan talebin azalmasından ileri geldi. Ancak daha önemli kısmı yine pahalı olduğu ve finansman sorunları ortaya çıktığı için , üretimde kullanılan aramalı ve hammadde ithalatının azalmasından ileri geldi ve üretimde daralmaya neden oldu. Bu demektir ki , bundan sonraki çeyrekte  eksi büyüme yaşayacağız.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir