İşsizlik Kader Değil

2017 Aralık ayında işsizlik oranı yüzde 10.4 idi. 2018 ‘ Aralık ayında yüzde 13.5 oldu. 2019 Aralık ayında da 13.7’ oldu.

İş aramayıp çalışmaya hazır olanları da katarsak , ‘’Fiili İşsizlik Oranı ‘’ 20017 ‘de yüzde 16.58 iken 2019 da yüzde yüzde 19.87 ‘ye yükseldi .

Eğer Venezuela gibi kaos yaşayan ülkeleri katmazsak , Dünyada en büyük işsizlik oranı Türkiye’dedir. Bizden sonra ikinci sırada Brezilya ve üçüncü sırada İtalya geliyor.

2019  dördüncü çeyreğinde ( Ekim- Kasım – Aralık ) GSYH yüzde 6 büyümüştü. Ekonomide büyüme varken işsizliğin düşmesi gerekir. Neden düşmüyor ?

1. 2019 son çeyreğinde büyüme var ve fakat aynı çeyrekte fakat sabit sermaye yatırımları -0,6 oranında geriledi. 2018 ve 2019 yıllarının tamamında da sabit sermaye yatırımları geriledi. Yatırımlardaki gerileme işsizliğin artmasına neden oluyor. Yeni yatırımların yapılmıyor olması da en fazla genç işsizliğin artmasına neden oluyor.

2. Üretimde ithal girdi payının yüksek olması işsizliği artırdı. Üretimde kullanılan aramalı ve hammadde oranını yüzde 10 -15 seviyesine  düşürmeden kronik işsizliği çözemeyiz. MB reel kur endeksine göre TL’nin yüzde 25 daha düşük değerde olması bile , ithal girdi payının düşmesini sağlayamadı. Çünkü  ihracat içinde ithal girdi payı yüksektir. Dahası bu sektörlerde ithal ikamesi politikalar uygulanmıyor.

3. Hukuk ve demokraside geri düşmemiz nedeni ile Piyasada güven azaldı. Güven azalması , hem doğrudan yabancı yatırım sermayesi girişini düşürdü… Hem de yerli ve yabancı sermayenin  ithal girdi malları için yatırım yapmasını engelledi.

4. İstihdam üstündeki vergi ve prim yükleri yüksektir. Bu durum kayıt dışı istihdamı artırıyor. 2019 Aralık ayında bir önceki yıla göre 1.1 yüzdelik puan düşmesine rağmen , yüzde 32.3 olan kayıt dışı istihdam oranı yine de çok yüksektir. Eğer istihdam yükü düşerse , kayıt dışılık azalır , devletin toplam geliri değişmez veya artar. Kaldı ki fiilen Kayıt dışı istihdam daha da yüksektir. Kontrolsüz olduğu için sayısını kimse bilmiyor, ancak 4-5 milyon Suriyeli varken gerçek oranları bilemeyiz.

  ARALIK AYI İŞSİZLİK VERİLERİ
 İŞSİZ 2017 2018 2019
İŞŞİZ (BİN) 3291 4302 4394
İŞSİZLİK ORANI(YÜZDE) 10,4 13,5 13,7
TARIMDIŞI İŞSİZLİK(YÜZDE) 12,5 15,6 15,8
GENÇ NUFÜSTA İŞSİZLİK ORANI(YÜZDE) 19,2 24,5 25,0
NE EĞİTİMDE NE İŞTE GENÇLER(YÜZDE) 23,1 24,9 25,4
İŞGÜCÜ (BİN) 31579 31957 32052
FİİLİ İŞSİZLİK
İŞ ARAMAYIP ÇALIŞMAYA HAZIR OLAN NUFÜS (BİN) 2332 2308 2468
FİİLİ İŞSİZ SAYISI (BİN) 5623 6610 6862
FİİLİ İŞGÜCÜ (BİN) 33911 34265 34520
FİİLİ İŞSİZLİK ORANI(YÜZDE) 16,58 19,29 19,87
KAYIT DIŞI İSTİHDAM 33,3 33,4 32,3

5. Gençler arasında işsizliğin bir nedeni de , makro düzeyde insan gücü planlaması ve eğitimde işgücü planlaması yapılmıyor olmasıdır.

Genç nüfusta işsizliğin ayrıca sosyal boyutları da var. Gençler arasında beyin göçü hızlandı. Gelişmiş batı ülkeleri uzman gençler için ilan veriyor. Gençleri Türkiye de tutmak zorundayız. Bunun içinde devlet öncülük etmelidir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir