DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM DA KESİLDİ.

Bu sene ilk 6 ayda , cari açık  20.8 milyar dolar oldu. Geçen sene aynı dönemde 19 milyar dolar olmuştu.

Cari açığı artıran bir faktör  kurların TL karşında daha değerli olması … Normalde kur değerli olursa , ithalat pahalı olur ve azalır. Ne var ki bizim üretim ithal aramalı ve hammaddeye bağlıdır. İthal edemezsek üretemeyiz. Bunun için mecburen pahalı da olsa ithalatımız düşmüyor. Dahası Bulgaristan’dan saman ithal edecek bir üretim yapımız  varsa artık dış ticareti tartışmamıza da gerek kalmıyor.

Cari açığın artmasının bir diğer nedeni , referandum nedeniyle toplam talebi artıracak popülist önlemlerin alınmış olmasıdır. Bu önlemler Ekonomide  geçici bir canlanma yaratı ve imalat sanayiinde kapasite kullanım oranı yüzde  74 ‘dolayın da iken yüzde 78 ‘e yükseldi.

 

 

Cari açığın ortaya çıkardığı döviz açığı , bu sene portföy yatırımlarının artmasıyla sağlandı. Geçen sene  2016 yılının ilk 6 ayında 8.966 milyon dolar olan portföy yatırımları girişi , bu sene aynı 6 ayda 17.583 milyon dolara yükseldi. Buna karşılık doğrudan yabancı yatırım sermayesi girişi azaldı.

Demek ki , bir yandan cari açığın finansmanı , dış borçları çevirme ihtiyacı ve  enflasyonun artması  nedeniyle, nominal faizleri düşürmek değil yeniden artırmak zorundadır.

Turizm geliri ve doğrudan yabancı yatırım sermaye girişi  , döviz ihtiyacı için en uygun yollardır. Zira sıcak paraya güven olmaz … Dünya siyasi ve ekonomik konjonktürü , FED kararları ve Türkiye’deki sorunlardan çabuk etkilenir , geldiği gibi gider. Onun için sıcak para bir yerde ne zaman çıkacağı belli olmayan bir kısa vadeli dış borçtur.

Doğrudan yabancı yatırım ya da doğrudan yabancı sermaye yatırım sermayesi , sıfırdan yatırım yapmak üzere gelen yabancı sermaye ile Türkiye de mevcut bir yatırımı almak üzere gelen yabancı sermayedir. Kar transferi yapar ve fakat  Sıcak paradan daha istikrarlıdır.

Doğrudan yabancı yatırım sermayesi karlılığın daha yüksek olduğu ülkelere gider ve fakat aynı zamanda  ekonomik ve siyasi riskleri de dikkate alır.

 

Türkiye de doğrudan yabancı yatırım sermayesi girişinde düşüş yaşanıyor. Aşağıdaki tabloda , Dünya , Gelişmekte olan ülkeler ve Türkiye ‘ye giren yabancı yatırım sermayesi yer almaktadır. 2016  yılında Türkiye’ ye giren   doğrudan yabancı yatırım sermayesinin Dünya  içinde ve Gelişmekte olan ülkeler içindeki payı düşmüştür.

 

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM SERMAYESİ GİRİŞLERİ

————————————————————————————————-

 

                                                2011                    2015                  2016

MİLYAR DOLAR                ————-            ————-           ————  

 DÜNYA                                   1.591                    1.774                 1.746

TÜRKİYE                                  16.1                      17.3                     12

GELİŞMEKTE OLAN 

ÜLKELER                                 687                       752                     646

 

YÜZDE PAY

TÜRKİYE /DÜNYA                   1.00                      0.97                    0.69

TÜRKİYE /GOÜ                        2.34                      2.31                    1.9

 

Öte yandan , Türkiye’de olan doğrudan yabancı yatırım sermaye stokunda da 2016 yılına gerileme  vardır. Birleşmiş Milletler raporunda bunun nedeni yaşana Fetö terörü olarak belirtiliyor. 

 

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM SERMAYESİ  STOKU

————————————————————————————————-

                                                     2000                  2010                   2016

  MİLYAR DOLAR                   ————-            ————-            ————  

 

  DÜNYA                                       7.490                  20.245                26.728

  GELİŞMEKTE OLAN

  ÜLKELER                                   1.669                    6.103                   9.078

  TÜRKİYE                                         19                      188                     133

 

 PAY / YÜZDE

TÜRKİYE/ DÜNYA                          0.25                     0,93                   0.50

TÜRKİYE / GOÜ                             1.14                     3.08                   1.46

Önceki ve bu tablo için  Kaynak  :Unıted Natıons Conference on Trade and Development World Investment Report Investment and the Dıgıtal Economy 2017

 

Ancak olayın şimdi OHAL içinde çözülmek istenmesi de doğrudan yabancı yatırım sermayesini ürküyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir