YÜKSELEN ÜLKE NE DEMEKTİR?

Kredi derecelendirme kuruluşu J.P.Morgan, bu yılın ikinci çeyreği için hazırladığı ‘’Yükselen Piyasalar Stratejisi ‘’isimli raporunda diyor ki ” Özellikle büyük yatırım yapılabilir yükselen piyasalarda öne çıkan üç ülke var. Güney Afrika, Türkiye ve Hindistan. ”

 

Bu cümleye bakanlar acaba  nasıl bir tepki  verecek ? ‘’Oh ne iyi Türkiye  yükselen bir ülkedir ‘’ mi diyecek , Yoksa  ‘’eyvah bunlar gene bizi öpecek ‘’ mi diyecek.

 

Fazla düşünmeye gerek kalmadan ikinci paragrafta herşey  ortaya çıkıyor … Diyor ki , ‘’Her bir ülkede cari işlem açıkları GSYH’nın yaklaşık yüzde 5’ine yani  yükselen piyasalar için bile, dış finansman gereksinimine ilişkin endişelerin olduğu bir düzeye gidiyor. ‘’

 

Türkiye’de cari açık endişe verecek kadar artarsa , sıcak para gelsin diye faizler artacak… Bu da sıcak paranın işine gelecek. Elbette ki Türkiye sıcak para için yükselen bir ülke olacaktır.  Yani yükselen bu rapordaki sözü , aslında ekonomik  istikrarı sağlamlaşan , halkı daha çok refaha kavuşan  ülke veya ekonomide yükselen güç anlamında değil , sıcak para için daha  çok spekülasyon yapılacak ve daha fazla kar sağlanacak ülke anlamına geliyor.

 

 

 

Daha net okursak Türkiye de  cari açık risk olmaktan çıktı , tehlike boyutuna tırmandı.

 

           Bu sene büyüme oranının yüzde 3’te kalması bekleniyor. Buna rağmen ve haziran ayında  diğer aylardan daha düşük çıkmasına rağmen ilk 6 ayda  cari açık geçen yıla göre yüzde 19.6 oranında arttı.

 

           Cari açığın daha da artmasını Turizm sektörü önlüyor. Turizm sektöründe bu sene handikaplara rağmen 6 aylık gelir, geçen seneye göre yüzde 30 arttı. İktidarlar , siyasi ve sosyal olayları değerlendirirken turizm sektörünün altın yumurtlayan tavuk olduğunu unutmasınlar.

 

           Yabancıların banka ve diğer işletmelerden dışarıya kar transferi de giderek artıyor. Geçen yılın ilk altı ayına göre bu sene dışarıya net kar transferi de yüzde 44 oranında arttı. Bu sene dışarıya kar çıkışı 7 milyar 682 milyar dolar , kar girişi ise 2 milyar 358 milyon dolar oldu. Net kar transferi , 5 milyar 194 milyon dolar oldu.

 

           Kar transferi cari açığı artırıyor. Yabancı sermayeye satılan bankalar ve karlı işletmeler için gelen döviz o yıl cari açığın finansmanında yararlı oluyor ve fakat sonrasında  her yıl yapılan kar transferi , cari açığın düşmesini önlüyor. 

 

Cari açığın nasıl oluştuğunu aşağıdaki tablo gösteriyor.

 

ALTI AYLIK CARİ AÇIK ( MİLYON ABD DOLARI )

                                                                                  2012                           2013

                                                                       .                                  .           .                                  .

CARİ AÇIK                                                -30.030                           -35.920

 

DIŞ TİCARET DENGESİ                  -34.595                                   -40.474

                        İhracat                                    78.894                                   81.076

                        İthalat                                -113.489                     -121.550

 

HİZMETLER DENGESİ                       7.615                                      9.393

                        Taşımacılık                                1.484                                      1.579

                        Turizm                                       7.248                                      9.412

                         İnşaat                                          504                                         355

                 Diğerleri                                          -1.621                                     -1.971

 

GELİR DENGESİ                                -3.705                                     -5.324

                        Net kar transferi                                -3.603                            -5.194

                        Ücret ödemeleri                                    102                           -130

 

Özet olarak , sıcak para için cari açık yükselen değerdir. Çünkü cari açık oldukça Türkiye sıcak paraya muhtaç olmaya devam edecek. Ekonomik istikrar için sıcak parayı denetleme işini aklına bile getirmeyecektir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir