YOKSULLUKLA MÜCADELE SLOGAN OLARAK KALDI

Türkiye İstatistik Enstitüsü, 2008 yılı ‘’Bölgesel Gayri Safi Katma Değer‘’ hesaplarını açıkladı. Türkiye’nin en yüksek katma değer yaratan bölgesi, İstanbul ili oldu. İstanbul’un Toplam Gayri safi Katma değerde payı yüzde 27.7 oldu.  İkinci sırada Ankara yüzde 8.5, üçüncü sırada 6.6 ile Bursa, Eskişehir ve Bilecik Bölgesi aldı.

 

En düşük payı, yüzde 0.6 ile Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan aldı.

 

 

 

Bir ekonomide yerleşik olan üretici birimlerin belli bir dönemde, yurtiçi faaliyetleri sonucu yaratmış oldukları tüm mal ve hizmetlerin değerleri toplamından bu mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılan girdilerin düşülmesi sonucu elde edilen değer katma değerdir. Bu Katma değerler toplamı, Gayri safi yurt içi hasılayı veriyor.

 

Türkiye, İstatistikleri derleme açısından ekonomik, sosyal ve coğrafi yönden benzerlik gösteren komşu illeri içine alan 12 bölgeye ayrılmıştır.

Bu bölgelerin il sayısı farklı olduğu için ‘’Bölgesel Gayri safi Katma değer‘’ ler,  il düzeyinde katma değeri net göstermez. Ancak geri kalmış illeri ve gittikçe fakirleşen illeri aşağı yukarı görebiliriz.

Bu anlamda Türkiye’nin en yoksul illeri, Kuzey doğu Anadolu’da olduğu anlaşılıyor. Kuzey Doğu Anadolu istatistiki bölgesinde 6 il var. Erzurum, Erzincan, Bayburt, Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan.

Aşağıdaki tabloda 12 bölgenin toplam gayri safi katma değerden aldıkları payı göstermektedir.

Kuzey doğu Anadolu’ nun 2004 yılında Toplam Gayri safi katma değer içindeki payı 1.6 iken, 2008 de yüzde 1.5’e geriledi.

İstatiksel bölge uygulamasında Güney Doğu Anadolu’ 9 il var. Ancak katma değerde payı yüzde 4.4… 6 ili kapsayan Kuzey doğu Anadolu’ nun 3 katı… Yani Kuzey Doğu Anadolu daha fakir. Gel gör ki, Güney Doğuda terör var diye Hükümet ve Siyasi partiler, hep Güney Doğunun Kalkınmasını önde tutuyorlar.

Bölgeler arası kalkınmışlık farkı, aynı zamanda geri bölgelerden göç’ün artmasına neden oluyor.  Zaten en fazla göç veren iller sırlamasında da, Kuzey Doğu Anadolu Bölgesi başta geliyor.

Piyasa kendiliğinden bölgeler arası kalkınmışlık farkını azaltmaz… Artırır…  Çünkü kalkınmış bölgelerde daha fazla iş ve aş vardır. Bu bölgelere geri kalmış bölgelerden göç olması kaçınılmazdır. Geri bölgelerin kalkınması için devletin müdahale etmesi gerekir.

Bir zamanlar, özellikle planlı dönemde, bölgeler arası kalkınmışlık farkının azaltılması hedefleri vardı. AKP iktidarının böyle bir gailesi hiç olmadı.

Yine bir zamanlar, hayvancılık için çok uygun olan, Kuzey doğu Anadolu da, doğa değişmedi… Ancak hayvancılığın kökü kazındı.

2001 IMF programı ile Tarım ve hayvancılık için verilen destekler yarıya indirildi. AKP bu uygulamayı beğendi. Bu gün Bütçeden verilmesi gereken pay da yarı yarıya verilmektedir.

Doğduğum Şehir olduğu için biliyorum… 1960’lı yıllarda Kars’tan Doğu kapısı yoluyla Rusya ya hayvan ihraç edilirdi. Köylünün malı, sütü ve yağı para ederdi.   Kars’ta buluna vitrinlerin İstanbul’da olmadığı söylenirdi.

Bölgeler arası kalkınmışlık farkının yüksek olması, aynı zamanda maalesef siyasi ve sosyal istikrarı engellemektedir.

Bölgesel Gayri Safi Katma Değer Dikey Pay (%)

 

2008

Türkiye

100

İstanbul

27,7

Ege

13,8

Doğu Marmara

12,8

Batı Anadolu

10,9

Akdeniz

10,4

Batı Marmara

4,9

Batı Karadeniz

3,9

Güneydoğu Anadolu

4,4

Orta Anadolu

3,9

Doğu Karadeniz

2,6

Ortadoğu Anadolu

2,3

Kuzeydoğu Anadolu

1,5

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir