YENİ TEŞVİK SİSTEMİ CARİ AÇIĞI AZALTIR MI?

Yatırımların desteklenmesi vatandaşın verdiği vergilerle gerçekleşiyor… Ancak teşvik edilen bu yatırımlar aynı zamanda kalkınmayı hızlandıracaksa, cari açığın azalmasını sağlayacaksa, geri bölgelerin kalkınmasına yarayacaksa, istihdamın artmasına ve işsizliğin azalmasını sağlayacaksa, fakirliği önleyecekse topluma, vergi olarak yüklenen Maliyet, tekrar topluma fayda olarak dönecek demektir.

 

 

Teorik olarak ve uygulamada yatırımların Teşvik edilmesinin 3 amacı bulunmaktadır:

1) Konjonktürel etki yaratmak için yatırımlar teşvik edilebilir.. Söz gelimi eğer durgunluk varsa, ekonomiyi durgunluktan çıkarmak için, Bölge ve Sektöre bakmadan yapılacak her yatırım teşvik edilir…

2) Bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmak için , her ülkede yatırımlar teşvik edilmektedir.

Avrupa Birliğinde Bölgeler arası dengesizliğin giderilmesi, sosyal dengesizliğin giderilmesi ve istihdam kaygısı ile yatırım teşvikleri verilmektedir. Hatta 1995 yılında AB ile yaptığımız “Gümrük Birliği” anlaşmasında da bu gibi teşviklerin rekabeti bozmayacağı vurgulanmıştır.

Türkiye’de geri kalmış yörelere yapılan yatırımların teşviki,çok düşük kalmıştır…Özellikle son yıllarda terör nedeniyle bu bölgelere yatırım talebi de maalesef düşük olmuştur.

2) Ekonomide mevcut  Kaynakların daha etkin ve daha verimli kullanılması  amacıyla  verilen teşvikler , daha ciddi ve stratejik teşviklerdir.

Bir ekonomide hangi sektörde daha çok verimlilik varsa, hangi sektör gelişiyorsa, hangi sektör daha çok istihdam yaratıyorsa o sektör desteklenir.

Açıklanan yeni teşvik sistemi vesilesiyle ,Başbakanın , sözün başında geçmiş hükümetleri suçlaması anlaşılır gibi değil… Çünkü geçmiş hükümetler , AKP’ hükümetinin bu güne kadar verdiği teşviklerden daha  yüksek teşvikler verdi. Özellikle Rahmetli Özal döneminde verilen teşvikler olmasaydı , Turizm sektörü bu günkü kadar gelişmiş olmazdı.

 

Açıklanan Yeni teşvik  sistemi  4 ana bileşenden oluşuyor.  Genel teşvikler, Bölgesel teşvikler, Büyük ölçekli yatırımların teşviki ve  Stratejik yatırımların teşviki

Sistemde Büyük yatırımlar  ve Stratejik yatırımlara daha yüksek teşvikler yer almıştır.  Stratejik yatırımlar için ,

·         Yatırım malı üretimi için gümrük vergisi indirimi,

·         Makine ve teçhizat için KDV indirimi,

·         Bu ürünler için sigorta indirimi,

·         Yatırım yeri tahsisi ,

·         KDV iadesi desteği sağlanacak.

Temel hedef cari açığı azaltmak olduğuna göre , verilecek teşvikler ithal mallara karşı yerli üretimin rekabet gücünü artıracak büyüklükte olmalıdır.  Merkez bankası , 2003 TÜFE bazlı reel kur endeksine göre Mart ayı itibariyle TL yüzde 14  değerlidir. Yatırım teşviklerinde bu farkı aşacak oranda olmalıdır.

Yatırım teşvikleri içinde , vergi iadesi ve vergi muafiyeti önemli maliyet unsurudur. Açıklanan teşvikler de , yatırım indirimi , toplam yatırımın yüzde 50’si kadardır. Özellikle ithal aramalı üretecek yatırımlar için yatırım indiriminin yüzde 100 olması , cari açığı azaltmak için daha etkili bir yol olurdu.

Öte yandan bölgesel teşvik yerine il bazlı teşvik sistemi getirilmiş. En az gelişmiş , doğu ve güney doğu da yer alan 15 il için daha yüksek istihdam ve diğer teşvikler veriliyor.

Teşvik sisteminin anlaşılır ve doğru yatırım tercihlerine imkan vermesi gerekir. Ancak açıklanan sistem çok detaylı bir sistemdir. Anlaşılan odur ki bu sistem de  bürokratlara daha fazla iş çıkacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.