YATIRIM POZİSYON AÇIĞI RİSKİ

2012 yılı dördüncü dönem için, Merkez Bankası “Uluslararası Yatırım Pozisyonu” tablosunu yayınladı. Bu tablo ve tablonun özeti olan uluslararası net yatırım pozisyonu açığı fazla tartışılmıyor.   Ancak, Ekonomik istikrar açısından önemli bir göstergedir.

 

 

 

Türkiye’nin ulusular arası yatırım pozisyonu açığı, 2012 yılının 4 döneminde 382.4 milyar dolar iken bu sene aynı dönmede 413.9 milyar dolara yükseldi. 2012 yılı Gayri safi Yurt içi Hasıla 882 milyar dolardır. yatırım pozisyon açığının GSYH ‘ya oranı yüzde 50.4’tür. 

 

Özel sektörün ve bankaların artan dış borçları ile İran’la ilgili ambargo riski , bu açığı daha önemli bir sorun haline  getiriyor.

 

Yatırım pozisyonu tablosu ,  döviz varlıklarımız  ile döviz borçlarımızı gösteriyor. Tablonun sonucu da  döviz açığımızı  gösteriyor.

 

Aşağıdaki tablo  kolay anlaşılması için biraz  değiştirilmiştir.

 

Tabloda , yurt dışında  doğrudan yatırımlar ,Türkiye’de yerleşik olanların dışarıda yaptıkları veya ortak oldukları yatırımlardır. Yurt içinde doğrudan yatırımlar ise yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye’de yaptıkları veya ortak oldukları yatırımlardır.

 

Doğrudan yatırımların riski düşüktür. Çünkü uzun vadeli yatırımlardır. Buna karşılık Portföy yatırımlarının riski büyüktür. Portföy yatırımları kamuya , özel sektöre ve bankalara ait hisse senetlerini ve borç senetlerini içeriyor.   Yabancı her zaman toplamı 179 milyar dolara ulaşan elindeki bu kağıtları satıp , çıkabilir.

 

Varlıklar içindeki Ticari kredi alacakları , ihracatçıların yurt dışındaki alıcı firmalara verdikleri mal bedellerinin fiili ihracattan sonra kalan alacaklarıdır. Yükümlülükler içindeki ticari kredi borçları ise ithalatçıların bu nedenle olan borçlardır.

 

Dış borçlarımızın GSYH ‘ya oranı yüksek değildir  … Ancak  Türkiye’nin cari açık nedeniyle döviz kazanma ve bu nedenle dış borç  ödeme kapasitesi  de düşüktür. Döviz  açığı arttıkça , riskte artıyor.

 

 

 

 

2012 4.DÖNEM  ULUSLAR ARASI YATIRIM POZİSYONU ( NET)

 

A)        VARLIKLAR

   .                                                                                                      .

 

I)          YURTDIŞINDA DOĞRUDAN YATIRIMLAR               30.5

II)         YURT DIŞINDA PORTFÖY YATIRIMLARI                   1.4

III)        DIŞ ALACAKLAR                                              15.1

            Ticari Kredi alacağı                12.0

            Bankaların Alacakları               3.1

IV)       EFEKTİF VE MEVDUATLAR                                       44.8

V)        MB VE GENEL HÜKÜMET VARLIKLAR                 2.6

VI)       REZERV VARLIKLAR                                                 119.2

                                                                                              .                                  .

 

            VARLIKLAR TOPLAM                                              213.6

 

B)        YÜKÜMLÜLÜKLER

.                                                                                                           .

 

I)          YURT İÇİNDE DOĞRUDAN YATIRIMLAR            181.0

II)         PORTFÖY YATIRIMLARI                                        179.0

            Hisse Senedi                          70.6

            Borç Senetleri          108.4     

III)        DIŞ BORÇLAR                                                         219.2

            Ticari Kredi Borçları   26.9

            Dış Borçlar                           192.3    

IV)       YABANCILARIN MEVDUATI                                  46.8

V)        DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER                           1.5

                                                                                              .                                  .

            TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER                               627.5

 

C ) ULUSLAR ARASI YATIRIM POZİSYONU AÇIĞI ( – 413.9)

             

119.2 milyar dolar olan Rezerv varlıklar, ‘’ para ve kur politikalarını desteklemek, piyasalara güven vermek,  döviz cinsi üzerinden devletin iç ve dış borç servisini gerçekleştirmek, dışsal şoklara karsı gerekli döviz likiditesini bulundurmak gibi amaçlara yönelik olarak MB  tarafından kontrol edilen kullanıma hazır dış varlıklardır ‘’ Rezervlerin  19.2 milyar doları parasal altın, 98.3 milyar doları döviz , 1.5 milyar dolar IMF nezdinde özel çekiş hakkıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir