Yatırım İklimi

Küreselleşmeye spekülatif yatırım o kadar hakim oldu ki , artık yatırım denilince , finansal yatırım araçları, mevduat , borsa ,  DİBS ‘ anlaşılıyor. TÜİK finansal yatırım araçları nominal ve reel getiri oranlarını açıklarken, döviz ve altını da katıyor. Resmen doları bir yatırım aracı olarak görürsen , dolarizasyon  yolunu açmış oluyorsun .

Sermaye piyasası , fiziki yatırımlar için fon sağlanacak piyasadır. Ancak hiçbir firma bu yoldan yatırımları finanse etmiyor. Çünkü borsa adeta emme -basma tulumba gibi çalışıyor. Yalnızca spekülasyona hizmet ediyor.

Aslında bu akılla hareket ettiğimiz için Türkiye ye doğrudan fiziki yatırım yapmak için gelen yabancı yatırım sermayesi çok düşük kaldı. 2003 -2020 arasında gelen 119 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım sermayesi de ; banka satın almak , karlı işletmeleri almak veya ortak olmak için geldi. Buna karşılık portföy yatırımlarında giren daha yüksek 165,1 milyar dolar oldu.

2003 – 2020 (Ağustos ) döneminde  Türkiye ye giren net yabancı sermaye ;

  • Doğrudan yabancı yatırım ; 119,0 milyar dolar,
  • Gayrimenkul alımı ; 55,5 milyar dolar ,
  • Portföy yatırımları ; 165,1 milyar dolar ,
  • Toplam net giriş ; 339,6 milyar dolardır .

18 Yılda toplam 339,6 milyar dolarlık net yabancı sermaye girişine karşılık aynı dönemde  daha fazla 580 milyar dolar cari açık verdik.

Dış ticaret açığı ve cari açık ;

  • Dış ticaret açığı ; 833,4 milyar dolar;
  • Cari açık 580 milyar dolar ; dır.

Dahası 2020 yılında net yabancı sermaye çıkışı oldu. Yabancılar da almış oldukları konutları satıyorlar. 2019 Yılında gelişmekte olan ülkeler giren yabancı yatırım sermayesi 1 trilyon 622 milyar dolar oldu. Bunun Türkiye ye  yalnızca binde üçü , 4,8 milyar doları girdi.

Çin’de demokrasi yok , ancak yabancı yatırım sermayesi giriyor , bizde ise net   kaynak çıkışı oluyor…  Neden? Nedeni Yabancı yatırım sermayesi oradaki hükümete güveniyor , bize güvenmiyor.

Aslında yerli sermaye de güvenmiyor… Yatırım yapmıyor. TÜİK büyüme verilerine göre , Türkiye de sabit sermaye yatırımları 8 çeyrektir daralıyor.

(Aşağıdaki tablo)

Yabancı sermaye

Demek ki yabancı sermaye değil yerli sermaye de güvenmiyor. Tersine herkesin yurt dışına sermaye çıkarmak peşinde olduğunu biliyoruz.

Yerli ve yabancı yatırım olmadan , istihdam sorununu , büyüme ve kalkınma sorununu , yoksulluk sorununu çözemeyiz.

Merkez Bankası faizleri artırırsa , yatırımları engeller mi ?

Çin 2018 de yasa çıkararak, yabancı sermaye ye vergi indirimi getirdi. Türkiye de yerli ve yabancı  yatırımlara  faiz desteği sağlayabilir.

Cumhurbaşkanının bazı reform söylemleri bile , piyasada  olumlu etki yaptı. Eğer Türkiye de Hukuk ve demokrasi alanında güven gelirse , devlet yeniden parti devleti olmaktan çıkar , kurumsal ve şeffaf devlet haline gelirse , tekrar yatırım iklimi doğar.  Vaadlerin altı dolmazsa , daha zor yıllar yaşarız.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir