TÜRKİYE TASARRUF YARATAMIYOR

‘’AKP İktidar olmadan ortalama tasarruf oranı yüzde 20’nin üstünde idi… AKP iktidarında ortalama tasarruf oranı bazı yıllar yüzde 12’lere kadar düştü.’’

 

 

 

 

Tasarrufun geçtiği bu tür cümleler toplum tarafından bir slogan olarak algılanıyor. Gerçekte ise bu gün karşı karşıya olduğumuz ekonomik risklerin en büyüğü, Türkiye’nin tasarruf yaratan değil, tüketen bir toplum olmasıdır.

 

Tasarruf yaratmayan ekonomiler, dış kaynaklarla büyür. Ancak bunun da bir sınırı vardır. Bu sınır aşılırsa, büyüme sürdürülemez. Türkiye yıllardır süren dış açıklar yaşadı. Varlıklarını yabancılara sattı. Dış borç aldı. Tasarruf açığını kapadı. Ne var ki artık sınıra geldik. Büyüme oranları düşünce, Hükümet adını ‘’ yumuşak iniş ‘’ koydu. Gerçekte ise büyümenin yüzde 10’lardan yüzde 3 ‘lere  gerilemesi, yumuşak iniş değil , tepetaklak düşmedir.  

 

Ortalama tüketim oranı için Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYH ) ‘nın nasıl kullanıldığına bakmak gerekir. Söz gelimi 2011 yılında  1trilyon 298 milyar  liralık GSYH yaratmışız.( GSYİH  bir ülke sınırları içerisinde belli bir zaman içinde, üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin para birimi cinsinden değeridir. )

 

GSYH’ harcamalar yöntemi ile de hesap edilir. Harcamalar yöntemiyle Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, bir ekonomide belli bir dönemde tüketime ve yatırıma yönelik olarak , tüm nihai mal ve hizmetlere yapılan toplam harcamalardan, ithal edilen mal ve hizmetlere yapılan ödemeler in çıkarılması ile elde edilen değerdir.   

 

Aşağıdaki tabloda 2011 yılında harcamalar yöntemiyle GSYH’ hesabı yer almaktadır.

2011 YILINDA HARCAMALAR YÖNTEMİ İLE GSYH

                                                                                                   MİLYAR TL             

                                                                                 

HANE HAKLARININ NİHAİ TÜKETİM HARCAMALARI            ..   923.6       

DEVLETİN NİHAİ TÜKETİM HARCAMALARI…..                       180.7

GAYRİ SAFİ SABİT SERMAYE OLUŞUMU…..                          282.8

STOK DEĞİŞİMİ……………                                                          26.4

İHRACAT                                                                                             308.2

İTHALAT (EKSİ)                                                                                  423.6

                                                                                                                                 

GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA      ……..                                           1.298.1

                                                                                                                            

2011 yılında hane halkının ve devletin nihai tüketim harcamaları  GSYH ‘nın yüzde 85’idir. Demek ki GSYH’ nın yüzde 85’i tüketime , yüzde 15’ide tasarrufa gitmiştir. Ancak  tasarrufu gösteren Sabit sermaye yatırımları ve stokların GSYH ‘ya  oranı  yüzde 15 değil , yüzde  23.8’idir. Aradaki yüzde 8.9 farkta dış kaynaklarla  sağlanmıştır.

 

Özet olarak  yapmış olduğumuz yüzde 15 tasarruf , yatırımlar için yetmiyor. Tasarruf- yatırım açığı veya iç açık  oranı olan yüzde 8.9 oranındaki açığı da  dışarıdan sağlamışız. Elbette bunun karşılığında da ya dış borç almışız veya varlıklarımızı  yabancıya satmışız.

 

Bize yüzde 15 olan tasarruf oranı , Çin’de yüzde 45’tir. Hindistan’da yüzde 30’dur.

 

Türkiye de Tüketim oranı neden arttı ? tasarruf  oranı neden düştü ?

1)    Tasarruf’un   gelenekler ve alışkanlıklarla da ilişkisi vardır. Türkiye de hızlı şehirleşme aynı zamanda tüketim artışı da getirdi.

2)     Son on yılda Kredi kartlarının yaygınlaşması , harcamaları artırdı.

3)    Ekonomik istikrarsızlık,  bazı durumlarda ve bazı toplumlarda ihtiyatlı olmak amacı ile tasarrufu bazı durumlarda ve toplumlarda tüketimi  artırıyor. Türkiye de tüketimi artırdı.

4)     AKP ‘ nin düşük kur ve sıcak para politikası, suni bir refah yarattı. ithal mal çılgınlığı başladı. İthal mal düşük fiyata gelince , tüketim arttı.

5)    Yine düşük kur , aramalı üretimini daralttı. Yerine daha ucuza geldiği için ithalat tercih edildi.

6)    Gelir  dağılımı aşırı bozuldu. Orta sınıf oranı azaldı. Halkın geliri ancak  yaşamı için gerekli tüketime yetiyor. Tasarruf edemiyor. Yüksek gelir guruplarında ise lüks tüketim arttı. Çünkü gelir dağılımı bozuksa , gösteriş amaçlı lüks tüketim artar.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir