SICAK PARA NEDEN BU KADAR SICAKTIR?

Yabancı kaynaklı sıcak para stoku Nisan ayında 63.4 Milyar dolara çıkmıştı.. Mayıs’ta başlayan ve Haziran’da devam eden depremle , bu stok 21.7 milyar dolar azaldı.. Haziran sonunda 43.1 milyar dolara kadar geriledi. Çalkantının durması ve faizlerin artması ile Temmuz ayında yeniden sıcak para girişi başladı..

Küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelere getirdiği en büyük maliyet sıcak para hareketidir. Sıcak para ve spekülatif sermaye , bizim gibi gelişmekte olan ülkeleri ‘’yükselen piyasalar ‘’ olarak tarif etmektedir.. Bu tarifin altında zımni olarak  ‘’Yolunacak kazlar  ‘’ benzetmesi vardır.

Yükselen piyasalarda ortaya çıkan yüksek faiz, spekülatif karlar, sıcak paranın iştahını kabartmıştır. Bir yandan da küreselleşme ile serbest hareket eden sıcak para, çok hızlı hareket etmeye başlamıştır.

 

Sıcak paranın getridiği sorunları önlemek için  bir çok ülke uygun kur politikası uygulamaya başlamış veya  pratik kararlar almıştır..Bu yollarla sıcak  para hareketlerine sınır getirmiştir.

Bu konuda en korunmasız ülke Türkiye olmuştur. Dalgalı kur  sistemi Türkiye’ yi sıcak paranın cirit attığı ülke konumuna sokmuştur. Getirdiği yalanı cennete  karşılık, uzun süre altından kalkamayacağımız maliyetler yaratmıştır. Bunlardan bazıları..

1)- İktisat Politikalarını etkisiz kılmıştır ..

        Sıcak para, spekülatif kar peşindedir.. Buna rağmen yalnızca karlılığa bakmaz.. İçerideki siyasi olaylar, dış ekonomik olaylar, ABD ve AB nin faiz kararları gibi dış kararların etkisi altında  çok hızlı geri çıkabiliyor. Bu şartlarda uygulanmakta olan politikalar da etkisiz kalıyor.

2)- Dalgalı kur sistemi çalışmıyor..

        Dalgalı kur sisteminde temel yaklaşım, kurların döviz arz ve talebine göre oluşmasıdır. Oysaki sıcak paranın            çıktığı dönemlerde döviz talebi çok hızlı artıyor. Kurlar yükseliyor.. Yani kurları sıcak para belirliyor. Dalgalı kur sistemi çalışmıyor.

3)- Ekonomide kırılganlık ve risk artıyor..

        Sıcak paranın aşırı hareketli olması, ekonomide kırılganlığı artırıyor.Kırılganlık ülke riskinin artması demektir.. Risk artınca Türkiye’ nin aldığı dış borçların faizi de artıyor. Ayrıca sıcak para çıkışını önlemek için Merkez Bankası faizlerini artırıyor. Faizlerin artması, kamunun borç yükünü artırıyor.. Yatırımların gerilemesine neden oluyor.

4)- Sıcak Para yatırımları engelliyor..

        İki yolla yatırımlar engelleniyor.. Birincisi, sıcak paranın olduğu ülkeye, doğrudan yabancı yatırım sermayesi gelmiyor.

        Türkiye ye gelen doğrudan yabancı yatırım sermayesi, özelleştirmeden şirket satın alan veya Banka satın alan sermayedir.

        İkincisi sıcak para çıkışını önlemek için faizler artınca, yüksek faiz yatırımlarını engelliyor.

        Türkiye de toplam ithalat içinde yatırım malı ithalatının payı  Hazirana kadar yüzde 16.1 idi.. Haziranda yüzde 15 e geriledi..

5) Merkez bankası yüksek döviz tutmak zorunda kalıyor..

Sıcak paranın ani çıkışıyla meydana gelebilecek paniği önlemek için merkez bankası daha yüksek döviz stoğu bulunduruyor.. Bu stok için faiz ödüyor.. Faiz maliyeti toplumun katlandığı ilave bir maliyettir..

6) S ıcak para eninde sonunda dış borca dönüşüyor..

Sıcak para bir ülkede  uzun süre kalmıyor.. Girişte cari açık kapanıyor.. Ancak girişte bu dövizler ya merkez bankası döviz poziyon fazlası ile veya dış borçla ödeniyor.. Dış borç stoku artıyor.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir