SICAK PARA NE KADAR SICAKTIR?

2004 yılında Türkiye 15.4 milyar dolar cari işlemler açığı  verdi… Yani kazandığı döviz gelirleri ile harcadığı döviz giderleri arasında, bu kadar açık oluştu… Bu açığın bir kısmı yabancı sermaye girişi ile bir  kısmı ise dış borçla karşılandı…

Bu sene ilk üç aylık sonuçlar, cari açığın daha çok artacağını göstermektedir.

Aslında, eğer cari açık, uzun vadeli  yabancı yatırım sermayesi ile kapatılsaydı  önemli sorun olmayacaktı… Hatta eğer yabancı yatırım sermayesi, teknoloji getiren, istihdam yaratan, ekonomide verimliliği artıran bir yatırım şeklinde olursa ve kar transferleri dış borç faizlerinin altında kalırsa, daha da yararlı olacaktır.

Kısa vadeli sermayenin bir kısmı, çok hızlı hareket eden çok hızlı  giren ve çıkan paradır… Bu nedenle de sıcak para deniliyor.

Sıcak para, ülkede risk arttığında, dünyada ki ekonomik gelişmelere ve özellikle de ülke içinde faiz- kur makasına bağlı olarak girip-çıkmaktadır.

Örneğin, Mart ayında uluslararası piyasalarda yaşanan olumsuz gelişmeler sonucu  Türkiye’den Anka ajansının yaptığı tabloya göre 4 milyar dolar çıktı…

Nisan ve mayıs aylarında bu çıkış durdu… Ancak her an bir başka olay ve  sıcak para  çıkışı olabilir…

Nisan ayı itibariyle doğrudan hesaplanan sıcak para 43.5 milyar dolardır…

 

 

SICAK PARA                                                MİLYAR  DOLAR

 

HİSSE SENEDİ                                                     16.0

DEVLET İÇ BORÇLANMA                           

SENETLERİ                                                           14.1

EURO BAND                                                           1.0

MEVDUAT                                                                3.4

TOPLAM SICAK PARA                                       34.5

BANKALARIN KISA

VADELİ DIŞ BORCU                                             9.5

ÖZEL SEKTÖR KISA                                  

VADELİ DIŞ BORCU                                            1.4

TOPLAM  KISA                               

VADELİ SERMAYE                                              45.4

 

Sıcak para aniden çıktığı için döviz dengelerini alt-üst ediyor… Ve Devalüasyona neden oluyor… Bu  nedenle, Merkez banası yüksek miktarda döviz rezervi tutmak zorundadır… Döviz tutmanın da bir maliyeti bulunuyor… Merkez  Bankası bu dövizlere faiz ödüyor… Buna rağmen çok hızlı çıkışlarda panik yaşanıyor… Ve rezervler de yetmiyor… Çünkü, çıkan yalnızca sıcak para olmuyor… Yanında yurtiçi  yerleşikler de döviz  çıkarıyor… Ve  sıcak para göründüğünden daha sıcak oluyor.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir