Kriz Sonrası Dünya’ da Ne Değişecek ?

Dünya en büyük ekonomik sorunu  1929 buhranı ile yaşadı. Tüm Dünyada deflasyon yaşandı . O kadar ki ; toptan eşya fiyatları 1929 dan 1934 ‘e kadar geçen dört yılda yüzde 30 düştü.   New York Borsasının çöktü. Borsanın çöküşünü bankaların çöküşü izledi .

Türkiye de 1929 buhranı ile ,  en fazla zarar gören kesim  tarım kesimi oldu. Çiftçinin satın alma gücü yzüde 50 -60 arasında düştü. 1929 yılında  çiftçi 3.2 kg buğday ile bir kilo şeker alıyordu. Buğday fiyatları geriledi  1931 yılında  aynı çiftçi 7.8 kilo buğday ile ancak bir kilo şeker alabiliyordu.

1929 Dünya Buhranının nedeni yapısal sorunlardır… Bunlar  Güven kaybı ve yatırımlarda düşme ,  Riskli kredilerde artış , yoğun mevduat çekişleri, para arzındaki düşüş  ve durgunluğun paniğe dönüşmesidir.

Bazı okurlarım ve dostlarım , virüs sonrası ne değişir ? diye soruyorlar.

Bu günkü kriz ekonomileri  en az 1929 buhranı kadar olumsuz etkileyecektir.  Eksi büyüme ile fert başına GSYH ‘da azalma olacaktır. Ayrıca  Servet azalması olacaktır. Ancak 1929 buhranından çıkış uzun zaman almıştı. Bu defaki virüs krizi , yapısal sorunlara dayanmadığı için , toparlanma daha hızlı olacaktır.

Aslında küreselleşme dinamikleri her yıl geriliyordu. 2019 dünya ortalama büyüme oranı ve  Dünya  ticaret hacmi , önceki yıllara göre birkaç yüzdelik puan düşmüştü. Bu kriz sonrası ise  iç dinamiklerde yavaşlama duracak ve   yeniden daha yüksek artış başlayacaktır.

Bu kriz sonrası dünyanın depresyona girmesi olasılığı düşüktür. Çünkü bütün ülkeler parasal genişlemeye gitti. Arz açısından bakarsak , Üretim de aksama olmasına  rağmen virüs bittiğinde kaldığı yerden başlayacaktır.

Kriz sonrasında ; Nispi fiyat yapısı değişebilir.  Herkes bir süre daha nakitte kalmak isteyecektir. 2019 krizine rağmen fazla düşmeyen Gayrimenkul fiyatları bu defa yüksek oranda düşebilir.

En büyük değişme , insanlığın anlayışında olacaktır.

İnsani gelişme , insanların veya milletlerin zengin -fakir olmasından daha üstte yer alan bir anlayıştır. Suudi Arabistan petrol zenginidir ;  fert başına gelir yüksektir ve fakat insani gelişme yoktur.

İnsani gelişmişlik tarifi için Birleşmiş Milletler’in İnsani Gelişme Endeksinde üç değişken Kullanır ;

  • Uzun, sağlıklı ve yaratıcı bir hayat yaşamak;
  • Bilgi ve eğitim alabilme imkanına sahip olmak ;
  • İnsana yaraşır bir hayat için gerekli kaynaklara ulaşabilmektir.

Siyasi İktidarların temel görevi ;  İnsani gelişme için herkese daha fazla seçenek fırsatı yaratmak olmalıdır. Bu seçeneklerin altyapısı demokrasidir. Anlaşıldı ki ;Siyasi iktidarlar, sağ-sol ideolojisi  içinde olursa , siyasi islam -dava  gibi dini hedefleri olursa , anti laik tutum içinde olurlarsa ; insani gelişmenin yolunu kapatmış olurlar.

Aynı şekilde milli değerleri , dini değerleri , kamu imkanlarını kullanarak popülizm yapan liderler  de , insani gelişmeyi engellemiş oluyorlar.  Aynı çizgide , Önce siyasette akıl tutulmasının en iyi örneği olan Trump’ gidecektir. Sonrasında Dünyada despot yönetimlere karşı tepki artacaktır.

Önce demokrasi ve İnsan …İnsanlığımıza sahip çıkmamız için böyle bir müsibet mi gerekiyordu ?

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir