HORMONLU BÜYÜME

2017 ilk çeyreğinde ( Ocak-Şubat – Mart ) Gayri Safi  Yurt İçi Hasıla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 oranında büyüdü . Son tespitlere göre nüfus artış oranı yüzde 1.5 olduğuna göre, ilk çeyrek fert başına büyüme oranı yüzde 3.45  oldu.

 

IMF’ nin , 2017 için gelişmekte olan ülkeler ortalama büyüme tahmini yüzde 4.5’tir.  Yüzde 5 büyüme bu günkü dünya ekonomik konjonktürüne göre daha yüksektir.

 

Ancak, işi slogana dökmeden iki önemli tespit yapmak zorundayız… Birisi bu büyüme yeterli mi? İkincisi ise büyüme devam eder

mi?

 

 

 

 

1.Gelir artışını Fert Başına büyüme gösterir. Türkiye’nin kaynak yaratması ve dış kaynak ihtiyacından kurtulması için Fert Başına gelir artışının yüksek olması gerekir. Ayrıca Türkiye’nin dış borçlarını ödeyebilmesi için de, önce gelir yaratması sonrada bu geliri dövize çevirmesi gerekir. Bunun için en az yüzde 6-7 oranında büyümesine ihtiyaç var.

 

2. Büyümenin sürekli ve kalıcı olması için , sabit sermaye yatırımlarının  artması gerekir. Oysaki , 2017 ilk çeyrekte , Sabit sermaye oluşumunda büyüme düşük  kalmış ,  yüzde 2.2 olmuş.

 

Aslında yerli ve yabancı doğrudan sabit sermaye olarak yatırım eğilimi düşüktür. Söz gelimi, Türkiye ye gelen doğrudan yabancı yatırım sermayesinin, dünya gelişmekte olan ülkelere giden toplam yabancı sermaye içindeki payı 2006 yılında yüzde de 5 iken 2016 yılında yüzde 1.9’a gerilemiştir.

 

Özel tüketim harcamalarında artış yüzde 5.1 ve kamu harcamalarında artış yüzde 9.4 yüksek olmuş… Harcamaların artmasının  yatırımları uyarması gerekir. Zira malını satacağını düşünen herkes yatırım yapar. Ne var ki herkes harcamalardaki artışın, referandum nedeniyle, hükümetin yaptığı vergi indirimi ve kredi desteği gibi nedenlerle meydana geldiğini biliyor. Yani talep artışına kalıcı gözle bakmıyor. Daha önemlisi de bu günkü OHAL ortamında ve dahası yargı siteminin tartışıldığı bir ortamda kimse yatırım yapmaz. 

 

İlk çeyrekte , İhracatın yüzde 10.6 oranında buna karşılık İthalatın yüzde  0.8 oranında artması umut veren bir gelimedir. (aşağıdaki tablo )

 

                       GSYH BÜYÜME (YÜZDE)

——————————————————————————–

SEKTÖR      BÜYÜME       HARCAMA                    BÜYÜME

————–    —————     —————————–    ————–

TARIM              3.2              ÖZEL TÜKETİM               5.1

SANAYİ            5.3              DEVLET TÜKETİMİ         9.4

İNŞAAT            3.7              YATIRIM                           2.2

HİZMETLER     5.2              İHRACAT                        10.6

                                            İTHALAT                           0.8

——————————–      ——————————————

BÜYÜME         5.0                 BÜYÜME                       5.0

 

 

 

 

Böyle devam ederse , üretimin dışa, ithalat aramalı ve hammaddeye olan bağımlılığı azalmış olacaktır.

 

Öte yandan Büyümeye en büyük katkı tüketimden, sonra da ihracattan geliyor.  Artan tüketim harcamalarının bir kısmı stoklardan karşılanıyor.

Yatırımların büyümeye katkısı çok zayıf kalmış.(Aşağıdaki tablo )

 

                       BÜYÜMEYE KATKI

 ———————————————————————————-

                                         GSYH

                                      İÇİNDEKİ

                                          PAY          BÜYÜME       KATKI

                                     —————   —————-   ————–

ÖZEL TÜKETİMİ              60.7              5.1                3.10

DEVLET TÜKETİMİ         15.1              9.4                1.42

YATIRIM                           29.1              2.2                0.64

STOK DEĞİŞME              – 1.2                               – 1.89

İHRACAT                         27.1             10.6               2.87

İTHALAT                          30.8               0.8            – 0.25

GSYH                             100.0               5.0                5.0

 

Büyümenin gelir dağılımı üstünde olumsuz etkisi olmuş. İşgücü ödemelerinin gayrisafi katma değer içerisindeki payı geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 41 iken, 2017 yılının birinci çeyreğinde yüzde 39,7 e gerilemiş. Buna karşılık net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 39,5’ten yüzde 41,3’e yükselmiş.

 

Bu yılın ikinci çeyreğinde de, tüketimin teşviki nedeniyle büyüme olabilir. Ancak devam etmez. Ekonomide barut bittiği için ve yatırım yapılmadığı için büyüme de devam etmez.  Bunun içinde erken seçim olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir