FAİZ ANARŞİSİ YAŞIYORUZ

Küresel kriz, para bolluğu yaratılarak donduruldu… Donduruldu diyorum, çünkü risk devam ediyor.  Aynı paralelde ABD politika faizini yüzde 0-0.25 arasında  ve AB  Merkez  Bankaları gösterge faiz  oranı yüzde 1 olarak belirlediler… Bu demektir ki Reel faiz olarak eksi faize geçtiler.  

 

 

Türkiye de ise , Başbakanın da düşük faiz talebiyle Merkez Bankası faizleri düşürdü. O kadar ki, TL ‘de nominal faizler bile  2011 yılında enflasyonun altında kaldı.

 

Eksi faiz herşeyden önce Bütçe yükünü düşürdü. Devlet  eksi reel faiz verdiği için ,  borç verenlerden  devlete bir kaynak  transferi oluştu. Oysaki eskiden yüksek enflasyonun olduğu dönemlerde , devlet borçlarında reel faiz oranı yüksekti. Bu durumda devlet vergi verenlerden vregi toplayıp , bunları devlete borç verenlere aktarıyordu.   Yani devlet vergi topluyor , bu vergilerle devlete borç verenlere reel faiz  yoluyla gelir ve servet transfer ediyordu.

 

 Elbette makul bir faiz paranın kirasıdır. Ancak yüksek oranlı , yüzde 10 -15 gibi reel faizler , devletten borç verenlere  gelir ve servet transferine yol açar. Bu nedenledir ki , kriz öncesi sanayici de fiziki yatırım yapmak yerine   devlete borç vermeye başlamıştı. Bu nedenle reel faizleri dengede tutmak önemlidir. Reel faizlerin ne olması gerektiğini , ancak enflasyon hedeflerini tutturmak yoluyla yapabiliriz. Ne yazık ki , bu güne kadar bir iki yıl dışında MB’ nın enflasyon hedefi tutmadı.

 

Faiz politikası iki tarafı kesen bıçak gibidir. Söz gelimi eksi faiz bütçe yükünü düşürüyor ve fakat aynı zamanda  servet yapısını değiştiriyor. Aynı zamanda eksi faiz , tüketimin artmasına ve tasarrufun düşmesine neden oluyor.  Türkiye de ortalama tasarruf oranı yüzde 12- 13 gibi çok düşük seviyededir.

 

Öte yandan eksi faize rağmen fiziki yatırımlar da artmıyor.Çünkü ülke riski yüksektir.

 

Türkiye de bir faiz karmaşası var. Her şeyden önce , bankalar  borç verirken aylık faiz uyguluyor..  Ancak kendileri mevduat alırken yıllık faiz veriyor.

 

Bankaların TL için uyguladıkları faiz oranları ile MB reeskont faiz oranları  şöyledir :

 

                                                         Aylık faiz            Yıllık Faiz

                                                          Yüzde                   yüzde 

Mevduat                                                  —-                     9.0- 11.0

Tüketici ve işletme Kredisi                    1,15 -1.29          13.8- 15.5   

Kredi kartları akdi faiz                           2.34                    28.08

Kredi kartı gecikme faizi                        2.84                   34.08

MB Reeskont işlemleri                          ——-                  16.0

MB avans işlemleri                                ——-                  16.50

 

1)Mevduat faizinin yüzde 9 , kredi kartlarında avans faizinin yüzde 28.08 olması , spekülatif bir finans piyasasının olduğun u gösterir. Üstelik  bu spekülatif piyasayı MB yaratıyor. Çünkü kredi kartlarında , azami faiz oranlarını , yasaya göre MB tayin ediyor.  Kart veren 21 bankanının tamamı da faizi en yüksek faizden tespit ediyor. Kart faizleri en fazla mevduat  faizinin en fazla 1.5 veya bilemedin iki katı olmalıdır.

 

2) Aylık faiz , belirsizlik göstergesidir… Kırılganlığı  ve riski artırıyor. Tefeciler aylık faizle iş yapar.  Dünyada ilan edilen aylık faiz oranı yoktur. Faiz denilince yıllık faiz anlaşılır.

 

3) Faiz oranları arasında uyum yoktur… Yani faiz Anarşisi  vardır. Bu oranlar oldukça , ekonomik istikrar sorununu çözemeyiz.  

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir