ENFLASYON ANALİZİ (1)

Ocak ayında Tüketici Fiyatları (TÜFE ) yüzde 1.02 oranında arttı. Geçen sene Ocak ayında aylık enflasyon yüzde 2.47 oranında atmıştı. Sonuçta Ocak ayında Yıllık enflasyon da 10.35 oldu.

 

Yurt İçi Üretici Fiyatları (Yİ-ÜFE ) 0.99 oranında arttı. Geçen sene Ocak ayında Aylık Yi-ÜFE ‘de daha yüksek , yüzde 3.98 olmuştu. Sonuçta Ocak ayında Yıllık Yi-ÜFE ‘de yüzde 12.14 oldu.

 

TÜFE’ de Merkez Bankasının en fazla şikayet ettiği Gıda enflasyonu yüzde 8.76 oldu. Ortalama TÜFE ‘oranının altında kaldı.

 

Yi-ÜFE oranlarında da 2017 yılına göre gerileme var.

 

 

 

 

     ENFLASYON GÖSTERGELERİ (OCAK)

 

2017 YILLIK

2018 YILLIK

TÜFE

9,22

10,35

12 AYLIK ORTALAMA

7,76

11,23

ÇEKİRDEK

7,74

12,18

GIDA

7,77

8,76

 

 

 

ÜFE

13,69

12,14

12 AYLIK ORTALAMA

4,96

15,66

İMALAT

15,77

14,13

ARAMALI

18,13

17,81

ENERJİ

14,05

0,26

 

1.Enflasyondaki gerilemeyi iyi tahlil edip , çözüm için değerlendirmek gerekir.

 

 2017 yaz aylarında kurun düşmesi ve sonrada  yatay seyretmesi , Kasım ayında Yüzde  15.7  çıkan Yi_ÜFE’ nin gecikmeli olarak düşmesine neden oldu ve TÜFE’ ye yansıdı.

 

2017 de referandum nedeniyle verilen talep artışı teşviklerden bir kısmının  sona ermesi nedeniyle talepte gerileme ,beyaz eşya gibi bazı sektörlerde tüketimin doyma noktasına gelmesi  , inşaat sektöründe durgunluk , talebe bağlı olarak TÜFE’yi de göreceli olarak düşürdü. Elbette  ki  yine de yüzde 1.02 aylık enflasyon yüksek bir orandır.

 

TCMB’ nın sıkı para politikasına devam etmesi , kredilerde gerileme de enflasyonun biraz daha düşmesini sağladı.

2. Ocak enflasyonu 2017 enflasyon oranına göre düşük ve fakat , Dünyada yüksek enflasyonlar arasındadır. 

 

Son yıllarda Dünyada enflasyon düştü. Bizim gibi gelişmekte olan ülkeler içinde Arjantin dışındaki ülkeler enflasyonu önledi. Enflasyonu çözemeyen bir kaç ülke içinde kaldık. Söz gelimi i G-20 içinde olan ülkelerden , birkaç yıl önce enflasyonun yüksek olduğu Rusya ve Brezilya gibi ülkelerde ,IMF’ nin 2018 yılı enflasyon tahminleri yüzde 4 ve altına geriledi.

 

IMF 2018 ENFLASYON TAHMİNİ

G.KORE

1,9

MALEZYA

2,9

MEKSİKA

3,8

RUSYA

3,9

BREZİLYA

4,0

HİNDİSTAN

4,9

TÜRKİYE

9,3

ARJANTİN

17,18

 

3. Türkiye de enflasyon üstünde kur etkisi yüksektir. Çünkü Üretimde yüzde 50 ve daha fazla aramalı ve hammadde ithal girdi kullanıyoruz.  Kur artışı ithal girdi fiyatlarını artırıyor. Üretim maliyetleri artıyor. Yİ-ÜFE büyüyor. Sonuçta perakende fiyatlara yansıyor , yani TÜFE de artıyor. Aşağıdaki grafik 2016 ve 2017 aylık Yİ-ÜFE oranları ile Merkez Bankasının yayınladığı Yİ-ÜFE’ bazlı reel kur endeksine göre hazırlanmıştır.

 

Nisan 2016 da döviz kuru dengede idi. Ne döviz sepeti nede TL değerli değildi . MB ÜFE bazlı Reel kur endeksi 100 idi. ÜFE oranı da düşüktü.  Yüzde 2.87 idi.

 

Nisandan sonra döviz kuru TL karşısında Reel değer kazanmaya başladı. Yİ-ÜFE’ de paralel olarak arttı. 207 Ocak 2017 kasım arasında kurun reel değeri düşmeye başladı. Ancak aynı şekilde Yİ-ÜFE düşmedi. Bu kısmen önceden yapılan pahalı ithalat nedeniyle , kısmen de üreticinin ortamı kendi lehine kullanmasından ileri geldi. 2017 Ocak -Ekim arasındaki bu farka ( Grafikte boşluk alan ) ben üreticinin istismar alanı diyorum.

 

 

2018 enflasyonu ne olur ve nasıl çözülür ? Yarın devam edecek .

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir