EKONOMİDE SİYASET GİBİ BALON YAPTI

2012 yılında Borsa dışında , altın dahil , tüm finansal yatırım araçları reel anlamda , yatırımcısı için kayıp getirirken ,  Borsa  bir yılda  reel olarak yüzde  37 oranında kazandırdı. İMKB Dünyanın en fazla kazandıran yatırımı oldu.  IMKB 2011 yılında yüzde 27.74 reel kayıp getirmişti.

 

 

2011 yılı ve 2012 yılında IMKB 100 endeksi 68 yüzde  puanlık bir hareket gösterdi.  Finansal yatırım araçları getirileri  arasında bu kadar fark olursa ve Borsanın 2011 – 2012 iki yıldaki hareketi bu kadar yüksek olursa , ekonomi aşırı kırılgan ve istikrarsız demektir.  Böyle bir piyasa da  spekülatif piyasadır.  

Borsadaki  balon nereye kadar gider ? Daha çok şişmesi  menkul değerlerle  ,  reel varlıkların arasında irtibatın daha fazla açılmasına neden olacaktır.   2008 krizinin nedeni de , ABD’ ve Avrupa da , menkul değerlerin balon yapmasıydı.

 FİNANSAL YATIRIM ARAÇLARININ  TÜFE’YE GÖRE YILLIK  REEL GETİRİ ORANI ( YÜZDE)

                                               2011 YILI                                     2012 YILI

MEVDUAT FAİZİ                            -2.79                                     0.89

BORSA                                             -27.74                                              37.31

DOLAR                                             11.23                                    -9.95

EURO                                                           10.78                                  -10.30

KÜLÇE ALTIN                                 31.06                                   -7.60

Faize gelince … 2012 yılında TÜFE’ ye göre düzeltilmiş  ,  mevduat brüt  faizinin  0.89 oranında bir getirisi oldu. Eğer brüt reel faizden  yüzde 16 dolayında stopajı düşersek ,mevduatın  reel getirisi sıfıra yakın ,yüzde  0.76 olacaktır.

Faizin sıfıra yakın olması , kaynakların sıfırdan yeni  yatırımlara gitmesini sağlar. Ne var ki , ne yerli nede yabancı  sıfırdan yapılan yatırımlarda  artış olmadı. Para borsaya gitti. Borsa balon yaptı.

Borsadaki işlemlerin yüzde 60 ile yüzde 70’i yabancılar tarafından yapıldı. Bunun içinde gelen yabancı sermaye sıcak para olarak geldi. Gerçekte borsa bizim gibi ülkelerde yatırımlar için dağınık tasarrufların toplandığı bir havuz işlevi yapar. Ancak kırılgan bir ekonomi  nedeniyle , yerli ve yabancı sermaye sıfırdan yeni yatırımlara gitmiyor , spekülatif piyasada kalıyor.

2012 yılında Altın da ,  yatırım yapanlara   reel olarak yüzde 7.60 oranında kayıp getirdi. Oysaki  2011 yılında külçe altın reel olarak yüzde 31.06 oranında reel getiri sağlamış ve  en fazla kazandıran finansal  yatırım olmuştu.   

Euro ve Dolarda 2011 de TL karşısında değer kazanmış ve fakat 2012 de yeniden TL karşısında değer kaybetmiştir. Yani 2012 yılında TL değer kazanmıştır. Bu yüzden Dolar ve Euro yüzde 10 dolayında reel kayıp getirmiştir. Aslında dövize bir yatırım aracı gibi görmek ve yatırım yapmak doğru değildir. Ancak Türkiye de sıcak para kırılganlığı artırıyor. Yabancı paraya  yatırım aracı gibi bakılıyor.

Aralık ayında Merkez Bankasının hazırladığı 2003 yılı TÜFE  bazlı reel kur endeksi 118 dir. Yani TL yüzde 18 değerlidir. Böyle oldukça Türkiye cari açıktan kurtulamaz. Mamafih 2012 yılında  büyüme oranındaki düşmeye rağmen halen 50 milyar dolar cari açık var.

TL’nin yüzde 18 değerli olması halinde , ihracatçı peşinen yüzde 18 kaybediyor. Ayrıca Türkiye de üretim maliyetleri de yüksektir..Çünkü imalat sanayiinde kapasite kullanım oranı düşüktür. İmalat sanayii kapasite kullanım oranı , 2012 yılında  yüzde 74.5 ile yüzde 72.9 arasında değişti.  Değerli TL ve yüksek üretim maliyetleri birleşince , ihracatta rekabet gücümüz düşüyor. Ne yapsak cari açığı çözemiyoruz.

Cari açık için ezber haline gelmiş olan , Akaryakıt ve büyümeyi ileri süreceklere , dünde verdiğim örneği veriyorum. Çin de petrol ihracatçısıdır… Ve Çin dünyanın en yüksek büyüme oranını tutturan ülkedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir