BUGÜN PARAMIZ OLURSA NEREYE YATIRMALIYIZ?

Devlet İstatistik Enstitüsü, dünyada dişe dokunur 28 ülkenin gelir dağılımı tablosunu çıkardı… Türkiye bu 28 ülke içinde, Meksika‘dan sonra gelir dağılımı en bozuk olan ülke…

Gelir dağılımındaki bozukluk, fakir ülkelerde  zengin ülkelerden daha da acil bir sorundur… Çünkü, örneğin fert başına geliri düzeyi 30 bin dolar olan ABD’de  de gelir dağılımı bozuktur… Ancak bu ülkede isteyen düşük ücretle de olsa iş buluyor… Ve ayrıca en düşük gelirle de, örneğin 1500 dolarla geçinmek mümkün oluyor… Oysa bizim gibi ülkelerde, örneğin asgari ücretle  bir-iki kişiden fazla ailelerin, değil geçinmesi   yaşaması bile mümkün değil.

Faiz-kur makası ve cari açık yoluyla dışarıya kaynak çıkışı, faiz- dışı fazla uygulaması ve devletin hizmet üretmiyor olmasının maliyeti, batık bankaların zararı tamamıyla halka yüklendi… Çiftçiye destekler kesildi… Son 4 yıldır, işçinin ücreti, memurun maaşı geriledi.  Halkın satın alma gücü düştüğü için, esnaf ve KOBİ’ler sıkıntıya girdiler.

 

Özetle halkın yüzde 95’inin parası olmadığı için nereye yatırım yapacağını bilmesine de gerek yok…

Bu nedenle “bir gün paramız olursa” diyorum…

Aslında, paranın gelir getirici bir alacağa, menkul ve gayrimenkul değere tahsisi edilmesine, plasman denilir. Ancak biz genel anlamda, sabit sermaye yatırımları dahil, mevduat, borsa, döviz tevdiat hesapları, devlet kağıtları gibi gelir getiren plasmanlara da yatırmaya da  yatırım diyoruz…

Paramızı nereye yatıralım sorusu için,  tasarruf araçlarının reel getirisine bakmak gerekir… Çünkü, cari veya nominal dediğimiz getiri, enflasyonun etkisini de taşımaktadır… Başka bir ifade ile cari getirinin bir kısmı enflasyondan dolayı şişmiştir… Gerçek satın alma gücünü yansıtmaz…

MAYIS AYINDA VE SON BİR YIL KİM NE KAZANDI ? KİM NE KADAR KAYBETTİ ?

                                              Mayıs  Ayı                      Son Bir Yıl

TL MEVDUATI                               

Bir Ay                                        0.4                                      9.9

Altı Ay                                        0.4                                    11.0

Bir Yıl                                         0.4                                     12.1

DİBS                                    

6 Ay                                           0.7                                    12.5

12 Ay                                         0.1                                    17.0

DOLAR MEVDUATI

Bir Ay                                        -2.8                                 -14.0

altı Ay                                        -2.7                                 -13.7

Bir Yıl                                        -2.7                                 -13.9

DÖVİZ

Euro                                           7.5                                   -15.5

Dolar                                         -3.0                                   -16.5

Sterlin                                        7.8                                    -17.2

Yen                                            -5.7                                    -15.5

ALTIN                                       -2.2                                    -11.1

İMKB                                        -6.0                                     35.9

1)   MEVDUAT…

Mevduatta bir yıllık reel faizler yüzde 10 dolayındadır… Bu durum aynen devam edeceğe benziyor… Zira Merkez bankası son olarak gecelik faizleri, yalnızca çeyrek puan düşürmüştür… Gecelik borç alma faiz oranı yüzde 14.25 oldu.. Borç verme faiz oranı ise, 18.25 oldu… MB’dan yüzde 18.25 ile faiz alan bir banka bunu yüzde 20’den fazla faizle verecektir.. Kaldı ki enflasyon oranı yüzde 6’ya gerilemişken ve hedef enflasyonda yüzde 5 iken, bu faizler çok yüksektir…

Bunun nedeni döviz fiyatlarının artışını önlemektir… Zira maliye bakanının cari açıkla ilgili açıklamaları ve Merkez Bankasının  enflasyon düşüşüne rağmen gecelik faizleri indirmekte cimri davranması, kurların enflasyon için daha bir süre  gizli çapa olarak kullanılacağını göstermektedir… Eğer cari açık ve kur sorunu bu şekilde bir süre daha giderse, bu şartlarda mevduat reel faiz vermeye devam eder.

2)   DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ

İç borç stokunun reel faizi ortalama  yüzde 10.47 oldu… Mayıstan Mayısa  12 aylık devlet iç borçlanma senetlerin  reel faizi ise yüzde 17 oldu…

Ortalamanın düşmesi, döviz cinsi borçların etkisiyle oldu… Zira Devlet döviz cinsi veya dövize endeksli borçları için  eksi faiz ödüyor… Örneğin, şubatta – 12 ,  martta -6.5 ve Nisanda -0.47 faiz ödedi.

Devletin borçlanma ihtiyacı devam ettiği için, devlet tahvili ve hazine bonolarında  yüksek reel faiz devam edecektir.

3) DÖVİZ… DÖVİZ MEVDUATI…

Döviz tutanlar ve döviz tevdiat hesabı açanlar, mayıs ayında ve son bir yılda  zarar ettiler… Aylık yüzde 7 ve yıllık yüzde 17’ye varan zararlar, bir istikrarsızlık ve bir dengesizlik göstergesidir…

YTL faizleri yüksek devam ettikçe, Döviz kurları üstünde baskı olacaktır ve  kurlar düşük seyredecektir… Bu yolla Kur’ları MB enflasyon için çapa olarak kullanıyor…Ayrıca bunun dışında Hazine de döviz cinsinden ve dövize endeksli iç borçlarına eksi faiz verdiği için ve bu yolla iç borları daha kolay çevirdiği için, kurların artmasını istemiyor…

Buna karşılık toplumda kurların aratacağı yönünde bir beklenti var… Çünkü bugün için döviz mevduat hesapları  toplam 76 milyar dolardır. Yani kimse dövizini bozdurmuyor…

Öte yandan, kurlar düşük olduğu için ithalat ihracattan hızlı artıyor… Ve Türkiye 4 ayda 9 milyar dolar cari dış açık vererek, tarihinin en riskli dönemini yaşıyor… Bu şartlarda elinde döviz olanların beklemesi  doğaldır…

Türkiye‘nin bu kadar cari açığı kaldırması mümkün değilç.. Cari açığın dış borçla ve sıcak parayla finanse edilmesi de ayrı bir risk oluşturmaktadır.

4) ALTIN…

Altın, hem mayıs ayında hem de son bir yılda zarar getirdi… Geçen yıl  reel getiri sağlamıştı.

Altın fiyatları son 35 yıldır, çok istikrarsız gidiyor… Altın  fiyatlarında  1970’li yıllara kadar istikrar vardı… Petrol kriziyle birlikte bu istikrar da  sona erdi..

BİR ONSA ALTININ FİYATI NE OLDU?

Yıllar                       USD Dolar

1934                          35

1960                           35

1970                          40

1974                        200

1979                        300

1980                        600

1990                        380

1999                        280

2000                        290

2004                        451

2005                        417

Yukarıdaki tablodan anlaşılan odur ki, altının fiyat dengesi bir defa bozulunca, artık istikrar tutmayacak… Yani altın artık bir tasarruf aracı olmaktan çıktı..

5) BORSA…

Mayıs ta ve son bir yılda en yüksek reel getiri Borsadan oldu… Son bir yılda yüzde 36’ya varan getiri sağladı… Bu getiri spekülatif boyuttadır ve sağlıksızdır.

ULUSAL 100 DOLAR BAZLI ENDEKS

1998                 484

1999              1.654

2001                 557

2004              1.075

2005              1.067

Borsa Nisan ayında yüzde 8.3 zarar getirdi… Mayıs ta ise tersine yüzde 6 reel gelir sağladı… Yahut endeks bugün henüz 1999 düzeyine çıkamadı… Bu nedenle halkın borsaya para yatırırken dikkatli olması ve ya bir uzmanına veya aracı kurumlara danışması lazımdır…

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.