2022 Yılında GSYH’da Büyüme Ne Olur?

Uluslararası kuruluşlar , 2022 de Türkiye’de büyümenin Dünya büyüme ortalamasının altında kalacağını tahmin ediyorlar.  2022 küresel büyüme oranı yüzde 4 ile yüzde 5 arasında , Türkiye ‘de ise yüzde 2 ile yüzde 3,3 arasında tahmin ediliyor. (Aşağıdaki tablo)

1) İktisadi faaliyet kollarına göre , İnşaat ve sanayi sektörlerinde daralma riski var.

İnşaat ; 2021 sonuna doğru inşaat sektörü daraldı. Nedeni kullanılan demir ve malzemede yüksek fiyat artışı ve teminindeki güçlüktür. Merkez Bankası reel kur endeksine göre 2021 sonunda  TL dolara  karşı yüzde 52 oranında düşüktür. Bu günkü hükümet Merkez bankasının reel kur endeksini okuyamıyor. Dolar kurunu denge kuru olan 6,5 – 7 liraya yakın düşüremediği sürece , inşaat sektörün de yüksek girdi fiyatları devam eder.

Konuta gelince , kur artışı ve enflasyon halkı yoksullaştırdı. Konut fiyatları da tersine arttı. Halkın bu günkü alım gücü ile konut alması imkansızdır.  Sonuçta konut talebinde de düşme olur.

Sanayi : Sanayi de ithal girdi oranı yüksek olduğu için ve aynı zamanda TL aşırı düşük değerde olduğu için  sanayici , gerek finansman açısından ve gerekse deposundaki ithal girdi malını yerine koyamama endişesi ile 2021 yılının son aylarında üretimi düşürdü. 2022 de şartlar değişmeyeceğine göre , üretimde yavaşlama devam eder.

Türkiye’nin dış tahvillerinde sigorta risk primi CDS oranı arttı. Halen 574 baz puandır.  CDS dış finansmanda faiz oranlarına ekleniyor. Bu demektir ki ithal girdi finansman maliyetleri yüksektir. Bu nedenle de sanayi üretiminde aksamalar olacaktır.

Türkiye de Yüksek teknoloji üretiminde de düşme var. Söz gelimi 2021 Kasım ayında yüzde 4,1 oranında daraldı. Yüksek teknoloji daha yüksek katma değer yaratıyor.

Hizmetler : Hizmetler  sektöründe yüksek büyüme olacaktır. Dünyada pandemi önlemlerinin azalması , turizm sektöründe canlanmayı hızlandıracaktır. Ancak  handikap TL’nin aşırı değersiz olması nedeni ile turist başına dolar olarak harcama düşecek olmasıdır.

Finans ve sigorta : En büyük risk Bankaların dönmeyen kredileridir. Bu gün için  takibe düşen kredi oranı yüksek değildir. Bununla birlikte istikrar sorunu devam ederse , iflaslar ve işsizlik artar, dönmeyen krediler de artar. Dahası dövizle borçlu olan işletmelerin de borç maliyetleri artmıştır. Kurlar kontrol altına alınamazsa , takibe düşen kredi oranı artar. Halen Türkiye Böyle bir riskin eşiğindedir.

2) Harcamalar yöntemiyle GSYH’ da büyüme;

Hane halkı harcamaları :  2022 yılında Hanehalkı tüketim harcamalarında yüksek artış olmaz.  . Zira kur şokları ve yüksek enflasyon  sabit gelirler  ve diğer gelirlerde  satın alma gücünü düşürdü. Özel harcamaların büyümeye etkisi zayıf kalır.

Kamu harcamaları : Eğer 2022 de seçim olursa , Kamu harcamaları artar. Büyümeye pozitif etki yapar.

Yatırım Harcamaları : 2021 üçüncü çeyreğinde yatırım harcamaları daralamaya başladı. Bu daralma 2022 yılında da  devam eder. Çünkü:

Yerli ve yabancı yatırımlar için  gerekli olan Mülkiyet güvencesi , hukuki güvence ve demokratik altyapı kalmadı.

Yüksek kur , ithal yatırım malı talebini düşürdü. Yatırım malı ithalatının Toplam ithalat içinde  payı yüzde 14 seviyesinde iken yüzde 12’ye geriledi.

Doğrudan Yabancı yatırım sermayesi gelmiyor, mevcutlardan da çıkanlar var.

2022 de yatırımlarda yüzde 5 daralma olur. Büyümeyi negatif etkiler.

Stoklar ; Stoktaki azalma büyümeyi düşürür. 2022 de stok maliyetleri yüksek olacağından , stokta artma olmaz. Azalma olur.

İhracat – ithalat : 2022 de de , Türkiye girdi ithal etmek zorundadır.Aksi halde üretim yapamaz. Ayrıca  Tüketim ve  yatırım malı ithalatının daralması bekleniyor. Bu durumda ihracattaki artış ithalattaki artıştan fazla olur ve büyümeyi pozitif etkiler.

2022 de Türkiye en fazla yüzde 2 büyür. Asıl gelir artışını gösteren Fert başına büyüme de yüzde 1,5 dolayında kalır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.